چه زمانی نشانه‌های سیروز کبد خطرناک است؟

نشانه‌های خطرناک سیروز کبد ممکن است از عوارضی مانند خون‌ریزی داخلی عفونت یا اختلال عملکرد مغز و کلیه‌ها خبر بدهند. شناخت این نشانه‌ها کمک می‌کند بدانیم چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است و در چه شرایطی باید فوراً از اورژانس کمک گرفت. البته همه علائم شدت یکسانی ندارند. بروز نشانه‌های جدید یا بدترشدن سریع وضعیت بیمار اهمیت ویژه‌ای دارد.

استفراغ خونی یا مدفوع سیاه

استفراغ خون روشن یا موادی شبیه تفاله قهوه می‌تواند نشانه خون‌ریزی دستگاه گوارش باشد. در افراد مبتلا به سیروز این خون‌ریزی گاهی بر اثر پارگی رگ‌های گشادشده مری یا معده رخ می‌دهد. مدفوع سیاه چسبنده و قیری نیز ممکن است نشانه خون‌ریزی باشد حتی اگر فرد استفراغ خونی نداشته باشد. در صورت مشاهده این نشانه‌ها باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.

گیجی ناگهانی و خواب‌آلودگی غیرعادی

وقتی کبد نتواند برخی مواد زائد را به‌خوبی از خون پاک کند این مواد ممکن است بر عملکرد مغز اثر بگذارند. در چنین شرایطی بیمار ممکن است دچار گیجی تغییر رفتار اختلال تمرکز یا خواب‌آلودگی غیرمعمول شود. این تغییرات را نباید صرفاً به خستگی یا کم‌خوابی نسبت داد زیرا عفونت و خون‌ریزی نیز می‌توانند زمینه‌ساز آن باشند. گیجی جدید کاهش هوشیاری یا دشواری بیدارکردن بیمار به بررسی فوری نیاز دارد.

تب و درد شکم همراه با تجمع مایع

تجمع مایع در شکم که «آسیت» نام دارد یکی از عوارض احتمالی سیروز است. اگر فرد دارای آسیت دچار تب، لرز، درد جدید شکم یا حساسیت شکم به لمس شود احتمال عفونت مایع شکمی مطرح می‌شود. گاهی این عفونت بدون درد شدید و تنها با بدحالی گیجی یا کاهش ادرار ظاهر می‌شود. در صورت بروز این نشانه‌ها مراجعه فوری ضروری است و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک نباید جایگزین بررسی پزشکی شود.

زردی جدید یا بیشترشدن زردی پوست و چشم

زردی پوست و سفیدی چشم بر اثر افزایش بیلی‌روبین در خون ایجاد می‌شود و ممکن است با تیره‌شدن ادرار همراه باشد. در فرد مبتلا به سیروز ظاهرشدن یا تشدید زردی می‌تواند از تغییر وضعیت کبد یا بروز مشکل دیگری خبر بدهد. شدت زردی به‌تنهایی نشان‌دهنده شدت بیماری نیست اما تغییر جدید آن باید سریع بررسی شود. اگر زردی با تب درد شدید شکم گیجی یا بدحالی قابل‌توجه همراه باشد مراجعه فوری لازم است.

بزرگ‌شدن سریع شکم و تنگی نفس

افزایش سریع اندازه شکم ممکن است به دلیل بیشترشدن مایع شکمی باشد نه صرفاً نفخ یا افزایش چربی بدن. تجمع زیاد مایع می‌تواند باعث احساس فشار سیری زودرس و دشواری تنفس شود. ورم تازه شکم یا پاها به‌خصوص اگر در مدت کوتاهی بیشتر شود به ارزیابی زودهنگام نیاز دارد. تنگی نفس شدید در حالت استراحت یا همراه با درد قفسه سینه از موارد تماس فوری با اورژانس است.

کاهش واضح ادرار و ضعف شدید

کاهش محسوس مقدار ادرار در فرد مبتلا به سیروز ممکن است با کم‌آبی عفونت یا اختلال عملکرد کلیه ارتباط داشته باشد. همراه‌شدن این وضعیت با ضعف شدید سرگیجه افزایش ورم یا گیجی اهمیت آن را بیشتر می‌کند. در چنین شرایطی تغییر خودسرانه مقدار داروهای ادرارآور یا مصرف بیش‌ازحد آب می‌تواند نامناسب باشد. کاهش واضح ادرار باید سریع بررسی شود به‌ویژه اگر ادرار تقریباً قطع شده یا حال عمومی بیمار رو به بدترشدن باشد.

برای تشخیص سیروز کبد پزشک سابقه پزشکی نتایج معاینه آزمایش خون و تصویربرداری را در کنار هم بررسی می‌کند. هیچ علامت یا آزمایشی به‌تنهایی برای تشخیص همه بیماران کافی نیست و ممکن است براساس شرایط فرد چند روش زیر استفاده شود.

بررسی سابقه پزشکی و معاینه

پزشک درباره سابقه کبد چرب، هپاتیت، مصرف الکل داروها و بیماری‌های خانوادگی سؤال می‌کند. سپس نشانه‌هایی مانند زردی پوست، ورم پا، تجمع مایع در شکم و تغییر اندازه کبد یا طحال را بررسی می‌کند. این اطلاعات به شناسایی علت احتمالی آسیب و انتخاب بررسی‌های بعدی کمک می‌کنند.

آزمایش خون

آزمایش خون برای بررسی آنزیم‌های کبدی بیلی‌روبین آلبومین شاخص‌های انعقاد و تعداد پلاکت‌ها انجام می‌شود. نتایج این آزمایش‌ها اطلاعاتی درباره آسیب کبد و توانایی آن در انجام وظایفش فراهم می‌کنند. بااین‌حال طبیعی‌بودن آنزیم‌های کبدی به‌تنهایی سیروز را رد نمی‌کند.

سونوگرافی کبد

سونوگرافی به پزشک کمک می‌کند اندازه شکل و بافت کبد را بررسی کند و نشانه‌هایی از تغییر ساختمان آن را ببیند. این روش همچنین برای شناسایی مایع شکمی و بزرگ‌شدن طحال کاربرد دارد. البته سونوگرافی طبیعی به‌ویژه در مراحل اولیه برای رد قطعی سیروز کافی نیست.

فیبرواسکن کبد

فیبرواسکن روشی غیرتهاجمی برای اندازه‌گیری سفتی کبد است که به برآورد میزان بافت اسکار کمک می‌کند. این بررسی معمولاً سریع انجام می‌شود و به برش یا نمونه‌برداری نیاز ندارد. التهاب و بعضی شرایط دیگر نیز می‌توانند سفتی کبد را افزایش دهند بنابراین نتیجه باید همراه با سایر یافته‌ها تفسیر شود.
اگر به دنبال فیبرو اسکن کبد در کرج هستید مرکز دکتر زعیم با بهره‌گیری از دستگاه به‌روز و پیشرفته امکان بررسی سفتی کبد را فراهم کرده است. این روش سریع و غیرتهاجمی به پزشک در ارزیابی میزان بافت اسکار و آسیب کبد کمک می‌کند.

نمونه‌برداری کبد

در بعضی موارد اگر علت یا مرحله آسیب با بررسی‌های دیگر روشن نباشد پزشک نمونه‌برداری را پیشنهاد می‌کند. در این روش قطعه کوچکی از بافت کبد برای بررسی میکروسکوپی برداشته می‌شود. نمونه‌برداری برای همه بیماران ضروری نیست و زمانی انجام می‌شود که بتواند به تشخیص یا تصمیم درمانی کمک کند.

علائم سیروز کبد می‌تواند از خستگی و کاهش اشتها تا زردی ورم شکم و کبودی آسان متفاوت باشد بااین‌حال بیماری گاهی در ابتدا بی‌علامت است. وجود این نشانه‌ها به‌خصوص همراه با سابقه کبد چرب هپاتیت یا دیگر بیماری‌های کبدی نیاز به بررسی دارد. خون‌ریزی گوارشی گیجی جدید و کاهش هوشیاری نیز از موارد مراجعه فوری هستند.
مرکز دکتر زعیم بهترین سونوگرافی و رادیولوژی در کرج است که با بهره‌گیری از پزشکان باتجربه، خدمات تصویربرداری پزشکی ارائه می‌دهد. تفسیر دقیق تصاویر در این مرکز به تشخیص بهتر بیماری‌ها و انتخاب روش درمان مناسب کمک می‌کند. برای رزرو نوبت می‌توانید روی دکمه دریافت نوبت کلیک کنید یا با شماره 026334483369 تماس بگیرید.


منابع
mayoclinic.org
sarvodayahospital.com