رتروگرید (RUG) چیست و چرا پزشک آن را تجویز می کند؟

رتروگرید یورتروگرافی یا RUG یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویربرداری برای بررسی دقیق مجرای ادراری مردان است. در این روش مقدار مشخصی ماده حاجب از طریق نوک آلت تناسلی وارد مجرا می‌شود و مسیر مجرا را از داخل پر می‌کند. سپس با استفاده از اشعه ایکس مسیر مجرا به‌صورت دقیق تصویربرداری می‌شود و وضعیت مجرا و هرگونه انسداد، پارگی یا تنگی بررسی می‌شود.
این تست به‌دلیل دقت بالا و توانایی نشان‌دادن جزئیات ریز مجرا، یکی از بهترین انتخاب‌ها برای تشخیص مشکلات مجرای ادراری محسوب می‌شود.

پزشک زمانی این تست را درخواست می‌کند که بیمار علائم ادراری غیرطبیعی، سابقه آسیب یا مشکوک به تنگی مجرا باشد. مهم‌ترین دلایل عبارتند از:

تشخیص و ارزیابی تنگی مجرای ادرار

شایع‌ترین علت انجام بررسی دقیق تنگی مجرای ادرار است. این روش کمک می‌کند:
محل دقیق تنگی مشخص شود
طول و شدت انسداد اندازه‌گیری شود
نوع تنگی (کوتاه، بلند، کامل، ناقص) تعیین شود
این اطلاعات برای انتخاب بهترین روش درمان (اندوسکوپی، یورتروتومی یا عمل ترمیمی) ضروری است.

آسیب‌ها و ضربه‌ های ناحیه لگن یا آلت تناسلی

در حوادثی مثل:
تصادفات
سقوط از ارتفاع
آسیب‌های ورزشی یا ضربه مستقیم
احتمال پارگی یا قطع‌شدگی مجرای ادرار وجود دارد.
RUG دقیق‌ترین تست برای تشخیص این آسیب‌هاست و محل پارگی و میزان درگیری مجرا را کاملاً مشخص می‌کند.

بررسی انسداد در مسیر خروج ادرار

بیمارانی که با علائمی مانند:
ضعیف شدن جریان ادرار
ادرار قطره‌قطره
احساس تخلیه‌نشدن کامل مثانه
سوزش یا دشواری ادرار
این روش دقیقاً نشان می‌دهد که آیا مانعی در مسیر خروج ادرار وجود دارد و دلیل آن چیست.

ارزیابی عوارض پس از جراحی یا سوندگذاری طولانی‌مدت

بعد از عمل‌هایی مثل:
جراحی پروستات
عمل‌های کیسه بیضه
جراحی‌های لگنی
یا بعد از قرار دادن سوند ادراری برای مدت طولانی، امکان ایجاد تنگی یا آسیب مجرا وجود دارد.

بررسی قبل از جراحی‌های ترمیمی مجرا

برای انجام عمل‌های ترمیمی مجرا، پزشک باید تصویر کاملاً دقیقی از وضعیت بیمار داشته باشد. این روش کمک می‌کند:
مسیر مجرا واضح دیده شود
نقشه دقیق عمل تعیین شود
از بروز خطاهای جراحی جلوگیری شود
به همین دلیل این تصویربرداری تقریباً قدم اول در برنامه‌ریزی جراحی‌های ترمیمی محسوب می‌شود.

بیمار معمولاً به پشت دراز می‌کشد و پاها کمی باز می‌ماند. سپس:
ناحیه آلت و مجرا ضدعفونی می‌شود.
ماده حاجب به‌آرامی از نوک مجرا تزریق می‌شود.
در همین زمان با استفاده از اشعه X یا فلوروسکوپی از مجرا عکس‌برداری انجام می‌شود.
تصاویر به‌صورت لحظه‌ای بررسی می‌شوند تا مسیر، طول و وضعیت مجرا کاملاً مشخص شود.
کل فرایند معمولاً 10 تا 20 دقیقه طول می‌کشد و درد آن خفیف و قابل تحمل است.
در مرکز تصویربرداری پزشکی علیرضا سرزعیم، فرآیند انجام RUG به صورت گام‌به‌گام و با رعایت حداکثری اصول بهداشتی و آرامش بیمار انجام می‌شود.

رتروگرید یورتروگرافی و عکس رنگی مثانه (VCUG) هر دو از روش‌های تصویربرداری با ماده حاجب در بررسی دستگاه ادراری هستند، اما کاربرد و محدوده بررسی آن‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. در رتروگرید تمرکز اصلی بر بررسی مجرای ادرار (یورترا) است و این روش بیشتر برای تشخیص تنگی، پارگی، انسداد یا آسیب‌های مجرا به‌ویژه در مردان به‌کار می‌رود؛ در حالی‌که در VCUG عملکرد مثانه و مسیر ادرار هنگام تخلیه بررسی می‌شود و هدف اصلی آن تشخیص ریفلاکس ادراری (برگشت ادرار به کلیه‌ها) و اختلالات عملکردی مثانه است. به بیان ساده، رتروگرید یورتروگرافی ساختار مجرا را ارزیابی می‌کند اما VCUG بیشتر بر عملکرد مثانه و مسیر جریان ادرار تمرکز دارد و انتخاب هر یک به تشخیص پزشک و نوع مشکل بیمار بستگی دارد.

رتروگرید یورتروگرافی یک روش تخصصی و بسیار دقیق برای بررسی مشکلات مجرای ادراری است و معمولاً زمانی انجام می‌شود که پزشک به تنگی، آسیب یا انسداد مشکوک باشد. این روش هم ایمن است و هم اطلاعاتی ارائه می‌دهد که با هیچ روش دیگر قابل دسترسی نیست. انجام RUG باعث می‌شود تشخیص دقیق‌تر و درمان مؤثرتر انجام شود.
اگر به‌تازگی با علائم تنگی یا مشکلات ادراری مواجه شده‌اید و پزشک برای شما RUG می‌توانید این تست را در مرکز تصویربرداری دکتر علیرضا سرزعیم دهید. در کلینیک دکتر سرزعیم، رتروگرید یورتروگرافی در محیطی کاملاً استاندارد، استریل و مجهز به سیستم‌های تصویربرداری پیشرفته انجام می‌شود تا دقیق‌ترین ارزیابی از وضعیت مجرای ادراری شما به‌دست آید. برای دریافت نوبت می‌توانید با شماره 026334483369 تماس بگیرید یا از طریق دکمه دریافت نوبت اقدام کنید.

منابع
my.clevelandclinic
urologyhealth