آنومالی‌اسکن چه بخش‌هایی از بدن جنین را نشان می‌دهد؟

در سونوگرافی آنومالی‌اسکن کدام اندام ها بررسی می‌شوند؟
تیم تولید محتوایی ایران نوبت
1405/03/09

بررسی اندام‌های جنین در آنومالی‌اسکن

بررسی اندام‌های جنین در آنومالی‌اسکن
آنومالی‌اسکن یکی از مهم‌ترین و تخصصی‌ترین سونوگرافی‌های دوران بارداری است که معمولاً در هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ انجام می‌شود. این سونوگرافی با هدف ارزیابی دقیق ساختار آناتومیک جنین و بررسی سلامت اندام‌های حیاتی او صورت می‌گیرد. در این مرحله از بارداری بیشتر اعضای اصلی بدن جنین شکل گرفته‌اند و امکان مشاهده و بررسی جزئیات ساختاری آن‌ها فراهم است.
سونوگرافی سه‌ماهه دوم فراتر از یک سونوگرافی معمولی است و تمرکز آن بر شناسایی ناهنجاری‌های مادرزادی احتمالی ارزیابی رشد متناسب اندام‌ها و بررسی وضعیت ساختارهای حمایتی مانند جفت و بند ناف است. پزشک در این بررسی اندام‌هایی مانند مغز، قلب، ستون فقرات، صورت، قفسه سینه، اندام‌های داخلی شکم دست‌ها و پاها را از نظر شکل اندازه تقارن و محل قرارگیری ارزیابی می‌کند.تشخیص زودهنگام اختلالات ساختاری در این مرحله می‌تواند نقش مهمی در برنامه‌ریزی مراقبت‌های بارداری انجام بررسی‌های تکمیلی در صورت نیاز و آماده‌سازی برای مراقبت‌های پس از تولد داشته باشد. به همین دلیل سونوگرافی سه‌ماهه دوم یکی از ارکان اصلی مراقبت‌های استاندارد بارداری به شمار می‌رود.
اگر قصد انجام سونوگرافی آنومالی جنین در کرج را دارید. مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر سرزعیم با تمرکز بر بررسی دقیق آناتومیک و تشخیص زودهنگام ناهنجاری‌های مادرزادی بستری تخصصی فراهم کرده است تا جزئی‌ترین ساختارهای بدنی جنین تحت نظارت پزشکان ماهر ارزیابی شود.

مغز و ساختارهای عصبی

در سونوگرافی سه‌ماهه دوم مغز جنین یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی است که با دقت بررسی می‌شود. پزشک ساختارهایی مانند بطن‌های مغزی مخچه خط وسط مغز و شکل جمجمه را ارزیابی می‌کند تا از رشد طبیعی سیستم عصبی اطمینان حاصل شود. همچنین ستون فقرات در امتداد مغز بررسی می‌شود تا ارتباط طبیعی آن با سیستم عصبی مرکزی مشخص شود. این بررسی می‌تواند در شناسایی برخی ناهنجاری‌های مغزی و عصبی نقش مهمی داشته باشد.

صورت و اجزای آن

در سونوگرافی سه‌ماهه دوم ساختار صورت جنین نیز به‌صورت دقیق ارزیابی می‌شود. پزشک اجزایی مانند لب‌ها بینی چشم‌ها و استخوان فک را بررسی می‌کند تا از شکل طبیعی آن‌ها اطمینان حاصل شود. این ارزیابی به تشخیص برخی ناهنجاری‌های ظاهری مانند شکاف لب و کام کمک می‌کند. بررسی صورت همچنین می‌تواند نشانه‌هایی از برخی اختلالات ژنتیکی را مشخص کند.

شکاف لب و کام

شکاف لب و کام از جمله ناهنجاری‌هایی است که معمولاً در سونوگرافی سه‌ماهه دوم قابل مشاهده است. در این بررسی پزشک شکل و پیوستگی لب‌ها و سقف دهان جنین را ارزیابی می‌کند. تشخیص زودهنگام این مشکل باعث می‌شود خانواده و پزشکان برای درمان بعد از تولد برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشند. در بسیاری از موارد این مشکل پس از تولد با جراحی قابل اصلاح است.

قلب جنین

قلب جنین یکی از حساس‌ترین اندام‌هایی است که در سونوگرافی سه‌ماهه دوم بررسی می‌شود. پزشک ساختار چهار حفره قلب وضعیت دریچه‌ها مسیر عروق بزرگ و ریتم ضربان قلب را ارزیابی می‌کند. این بررسی کمک می‌کند بسیاری از نقایص مادرزادی قلب در دوران بارداری شناسایی شوند. تشخیص زودهنگام مشکلات قلبی می‌تواند در مدیریت بارداری و مراقبت‌های بعد از تولد مؤثر باشد.
اهمیت اکوکاردیوگرافی جنین در برخی موارد که پزشک به وجود مشکل قلبی مشکوک شود انجام اکوکاردیوگرافی جنین توصیه می‌شود. این بررسی تخصصی با دقت بیشتری ساختار و عملکرد قلب جنین را ارزیابی می‌کند. اکو قلب می‌تواند ناهنجاری‌های پیچیده قلبی را مشخص کند. تشخیص زودهنگام این مشکلات به برنامه‌ریزی بهتر برای درمان پس از تولد کمک می‌کند.

ستون فقرات

در سونوگرافی سه‌ماهه دوم ستون فقرات جنین در نماهای مختلف بررسی می‌شود. پزشک وضعیت مهره‌ها بسته بودن کامل آن‌ها و تقارن ساختار استخوانی را ارزیابی می‌کند. این بررسی به شناسایی مشکلاتی مانند نقص لوله عصبی کمک می‌کند. سلامت ستون فقرات نقش مهمی در عملکرد طبیعی سیستم عصبی و حرکتی جنین دارد.

قفسه سینه و ریه‌ها

قفسه سینه جنین نیز در این سونوگرافی به‌دقت بررسی می‌شود. پزشک اندازه و تقارن قفسه سینه وضعیت ریه‌ها و محل قرارگیری دیافراگم را ارزیابی می‌کند. این بررسی کمک می‌کند برخی مشکلات ساختاری مانند فتق دیافراگم یا ناهنجاری‌های قفسه سینه تشخیص داده شوند. بررسی صحیح این بخش برای ارزیابی رشد طبیعی ریه‌ها اهمیت زیادی دارد.

شکم و اندام‌های داخلی

در بخش شکمی اندام‌های داخلی جنین مانند معده کبد کلیه‌ها و مثانه مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. پزشک همچنین دیواره شکم را بررسی می‌کند تا از طبیعی بودن ساختار آن اطمینان حاصل شود. وجود معده و مثانه در تصاویر سونوگرافی نشانه عملکرد طبیعی برخی اندام‌های داخلی است. این بررسی می‌تواند برخی ناهنجاری‌های شکمی را در مراحل اولیه تشخیص دهد.

کلیه‌ها

کلیه‌های جنین از اندام‌هایی هستند که در سونوگرافی سه‌ماهه دوم به‌دقت بررسی می‌شوند. پزشک اندازه محل قرارگیری و ساختار کلیه‌ها را ارزیابی می‌کند. برخی ناهنجاری‌های کلیوی ممکن است در این مرحله مشخص شوند. بسیاری از این مشکلات خفیف هستند و تنها به پیگیری بعد از تولد نیاز دارند.

اندام‌های حرکتی

اندام‌های حرکتی جنین شامل دست‌ها و پاها نیز در این سونوگرافی بررسی می‌شوند. پزشک طول استخوان‌های ران بازو ساعد و ساق پا را اندازه‌گیری می‌کند. همچنین وجود دست‌ها پاها و وضعیت حرکت آن‌ها ارزیابی می‌شود. این اندازه‌گیری‌ها برای بررسی رشد طبیعی و تشخیص برخی اختلالات اسکلتی یا ژنتیکی اهمیت دارد.

بند ناف و جفت

در کنار بررسی اندام‌های جنین وضعیت بند ناف و جفت نیز ارزیابی می‌شود. پزشک تعداد عروق بند ناف محل اتصال آن به جفت و موقعیت جفت در رحم را بررسی می‌کند. میزان مایع آمنیوتیک نیز اندازه‌گیری می‌شود تا شرایط محیط رشد جنین مشخص شود. هرگونه تغییر در این موارد ممکن است نیاز به پیگیری‌های بیشتر در ادامه بارداری داشته باشد.

سونوگرافی سه‌ماهه دوم چه ناهنجاری‌هایی را تشخیص می‌دهد؟

سونوگرافی سه‌ماهه دوم چه ناهنجاری‌هایی را تشخیص می‌دهد؟

سونوگرافی سه‌ماهه دوم می‌تواند بسیاری از مشکلات ساختاری را مشخص کند از جمله:
نقایص قلبی: در سونوگرافی سه‌ماهه دوم ساختار قلب جنین از نظر شکل حفره‌ها دریچه‌ها و مسیر عروق بررسی می‌شود. این بررسی می‌تواند برخی از نقایص مادرزادی قلب را در مراحل اولیه بارداری مشخص کند.
مشکلات مغزی : ساختار مغز جنین شامل بطن‌های مغزی مخچه و شکل جمجمه ارزیابی می‌شود. این بررسی می‌تواند برخی ناهنجاری‌های مغزی یا اختلالات رشد سیستم عصبی را نشان دهد.
شکاف لب : در بررسی صورت جنین لب‌ها و ساختار دهان ارزیابی می‌شوند. در صورت وجود شکاف لب یا شکاف کام این ناهنجاری معمولاً در سونوگرافی آنومالی قابل تشخیص است.
اختلالات کلیوی : کلیه‌ها و سیستم ادراری جنین در این سونوگرافی بررسی می‌شوند. برخی مشکلات مانند بزرگ شدن کلیه یا ناهنجاری در شکل آن‌ها ممکن است در این مرحله مشخص شوند.
کوتاهی غیرطبیعی اندام‌ها : طول استخوان‌های دست و پا اندازه‌گیری می‌شود تا رشد طبیعی اندام‌ها ارزیابی گردد. کوتاهی غیرعادی برخی استخوان‌ها می‌تواند نشانه برخی اختلالات ژنتیکی یا اسکلتی باشد.
فتق دیافراگم : در این وضعیت بخشی از اندام‌های شکمی ممکن است به داخل قفسه سینه وارد شوند. سونوگرافی سه‌ماهه دوم می‌تواند با بررسی محل اندام‌ها این مشکل را تشخیص دهد.
برخی نشانه‌های سندرم داون : در سونوگرافی سه‌ماهه دوم برخی مارکرهای نرم مرتبط با اختلالات کروموزومی بررسی می‌شوند. مشاهده این نشانه‌ها ممکن است پزشک را به انجام آزمایش‌های تکمیلی برای بررسی سندرم داون هدایت کند.

آیا آنومالی‌اسکن برای همه مادران ضروری است؟

آیا آنومالی‌اسکن برای همه مادران ضروری است؟
سابقه ناهنجاری در بارداری قبلی : اگر در بارداری‌های قبلی ناهنجاری مادرزادی در جنین مشاهده شده باشد انجام سونوگرافی سه‌ماهه دوم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. این بررسی کمک می‌کند وضعیت رشد و سلامت جنین جدید با دقت بیشتری ارزیابی شود.
ازدواج فامیلی : در ازدواج‌های فامیلی احتمال برخی بیماری‌های ژنتیکی و ناهنجاری‌های مادرزادی کمی بیشتر است. سونوگرافی سه‌ماهه دوم می‌تواند در شناسایی زودهنگام برخی از این مشکلات نقش مهمی داشته باشد.
نتایج مشکوک غربالگری سه‌ماهه اول : اگر نتایج آزمایش‌های غربالگری اولیه بارداری مشکوک یا غیرطبیعی باشد سونوگرافی سه‌ماهه دوم برای بررسی دقیق‌تر ساختار جنین انجام می‌شود. این سونوگرافی می‌تواند برخی نشانه‌های مرتبط با اختلالات کروموزومی را مشخص کند.
دیابت یا بیماری‌های مزمن مادر : برخی بیماری‌های مزمن مانند دیابت فشار خون بالا یا بیماری‌های خاص می‌توانند بر روند رشد جنین تأثیر بگذارند. انجام سونوگرافی سه‌ماهه دوم در این شرایط به پزشک کمک می‌کند وضعیت اندام‌های جنین را دقیق‌تر بررسی کند.
آیا آنومالی‌اسکن برای همه مادران ضروری است؟

نتیجه‌گیری

در سونوگرافی سه‌ماهه دوم تقریباً تمام اندام‌های حیاتی جنین از مغز و قلب گرفته تا کلیه‌ها ستون فقرات و اندام‌های حرکتی با دقت ارزیابی می‌شوند. این سونوگرافی یکی از مهم‌ترین مراحل مراقبت بارداری است که به تشخیص زودهنگام ناهنجاری‌های ساختاری کمک می‌کند.انجام به‌موقع آن پیگیری نتایج و مشورت با پزشک متخصص می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و جنین داشته باشد. مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر علیرضا سرزعیم به‌عنوان یکی از مجهزترین مراکز تصویربرداری در کرج با بهره‌گیری از تکنولوژی‌های پیشرفته و تخصص پزشکان مجرب سونوگرافی سه‌ماهه دوم را با دقت بسیار بالا انجام می‌دهد تا والدین عزیز با اطمینان کامل از سلامت ساختاری و روند رشد جنین خود مطلع شوند. دریافت مشاوره و رزرو نوبت در مرکز ما به‌سادگی از طریق دکمه دریافت نوبت یا تماس با شماره 02166126561 امکان‌پذیر است.


منابع
en.wikipedia.org
psmfm.org

بهترین زمان برای انجام غربالگری مرحله دوم معمولاً بین هفته ۱۸ تا ۲۲ بارداری است. در این بازه زمانی اندام‌های جنین به اندازه کافی رشد کرده‌اند و در عین حال هنوز فضای مناسبی برای مشاهده دقیق آن‌ها در سونوگرافی وجود دارد. اگر این سونوگرافی خیلی زود انجام شود ممکن است برخی ساختارها به‌خوبی دیده نشوند. از طرف دیگر انجام آن خیلی دیر نیز ممکن است تشخیص برخی مشکلات را دشوارتر کند. به همین دلیل پزشکان معمولاً هفته بیستم بارداری را زمان ایده‌آل می‌دانند. در این زمان می‌توان بیشتر ناهنجاری‌های ساختاری را بررسی کرد. همچنین امکان بررسی دقیق رشد جنین نیز وجود دارد.

در بسیاری از موارد، در غربالگری مرحله دوم امکان مشاهده و تعیین جنسیت جنین نیز وجود دارد. چون در این مرحله از بارداری اندام‌های تناسلی جنین تا حد زیادی شکل گرفته‌اند. اگر موقعیت قرارگیری جنین مناسب باشد پزشک می‌تواند جنسیت را با دقت نسبتاً خوبی تشخیص دهد. با این حال هدف اصلی این سونوگرافی تعیین جنسیت نیست بلکه بررسی سلامت و ساختار اندام‌های جنین است. گاهی اوقات به دلیل وضعیت قرارگیری جنین یا محدودیت دید تعیین جنسیت ممکن نیست. در چنین شرایطی ممکن است پزشک در سونوگرافی‌های بعدی جنسیت را مشخص کند. بنابراین تعیین جنسیت در آنومالی‌اسکن یک امکان جانبی محسوب می‌شود.

غربالگری مرحله دوم یکی از روش‌های تصویربرداری ایمن در دوران بارداری محسوب می‌شود. این روش با استفاده از امواج صوتی انجام می‌شود و از اشعه‌های مضر مانند اشعه ایکس استفاده نمی‌کند. به همین دلیل در مطالعات علمی خطری برای مادر یا جنین گزارش نشده است. این سونوگرافی سال‌هاست در سراسر دنیا به عنوان بخشی از مراقبت‌های معمول بارداری انجام می‌شود. مدت زمان انجام آن معمولاً بین 20 تا 40 دقیقه است و بسته به وضعیت جنین ممکن است کمی طولانی‌تر شود. پزشک یا سونوگرافیست تلاش می‌کند تمام بخش‌های بدن جنین را با دقت بررسی کند. بنابراین انجام آن نه‌تنها بی‌خطر است بلکه برای اطمینان از سلامت جنین بسیار مفید است.

لیست نظرات

مهتاب رضایی

تجربه آنومالی اسکن در مرکز دکتر زعیم عالی بود محیط خیلی تمیز بود و نوبت‌دهی‌شون هم برخلاف خیلی جاها کاملاً منظم و بدون معطلی زیاد بود

راضیه حسنی

دقت تشخیص در این مرکز حرف اول رو می‌زنه من برای آنومالی رفتم و دکتر زعیم با جزئیات کامل همه چیز رو چک کردن برخورد پرسنل هم بسیار محترمانه بود

مریم احمدی

اگر به دنبال یه مرکز تخصصی و با دستگاه‌های پیشرفته برای سونوگرافی هستید مرکز دکتر زعیم رو پیشنهاد می‌کنم واقعاً وقت می‌ذارن و با حوصله جواب سوالات رو می‌دن


دکتر علیرضا سرزعیم - بهترین مرکز تصویربرداری در کرج