تفاوت رتروگرید با سایر عکسبرداری‌های مجاری ادراری و چرا انجام می شود؟

عکس‌برداری رتروگرید به چه دلیلی انجام می‌شود؟

تیم تولید محتوایی ایران نوبت 1405/07/04

تفاوت رتروگرید با سایر عکسبرداری‌های مجاری ادراری و چرا انجام می‌شود؟ پزشک آن را برای بررسی دقیق‌تر حالب و کلیه تجویز می‌کند. در این مقاله کاربرد و تفاوت‌های این روش را بخوانید.

تفاوت رتروگرید با سایر عکسبرداری‌های مجاری ادراری

تفاوت رتروگرید با سایر عکسبرداری‌های مجاری ادراری
تفاوت رتروگرید با سایر عکسبرداری‌های دستگاه ادراری دغدغه‌ای است که بسیاری از بیماران هنگام مواجهه با درخواست پزشک برای یک آزمایش جدید تجربه می‌کنند. زیرا در روش‌های رایج مثل سی‌تی‌اسکن ماده رنگی به رگ تزریق می‌شود و تا کلیه آن را دفع نکند لوله‌ها دیده نمی‌شوند پس با انسداد شدید یا نارسایی کلیه تصاویر کاملاً تار خواهند بود. اما عکس رنگی لوله حالب با ورود مستقیم از مثانه و تزریق ماده در خلاف جهت ادرار مسیر را حتی بدون کارکرد کلیه و بدون ورود سموم به خون تا نقطه دقیق گرفتگی پر و روشن می‌کند.همین تکنیک معکوس اجازه می‌دهد جراح محل انسداد سنگ‌های پنهان یا تنگی‌های ظریف حالب را با دقتی زنده و تشخیصی قطعی ببیند.
اگر به دنبال انجام رتروگرید در کرج هستید مرکز دکتر علیرضا سرزعیم با بهره‌گیری از دستگاه‌های رادیولوژی به‌روز و کارشناسان باتجربه دقیق‌ترین خدمات تشخیصی را ارائه می‌دهد.

سایر روش‌های تصویربرداری دستگاه ادراری:

سونوگرافی

سونوگرافی اولین خط دفاعی پزشکان برای بررسی اولیه وضعیت کلیه‌ها و مثانه است که بدون درد و اشعه اطلاعاتی کلی درباره اندازه کلیه وجود سنگ‌های بزرگ و هیدرونفروز (ورم کلیه) به ما می‌دهد. با این حال به دلیل اینکه سونوگرافی نمی‌تواند مسیر دقیق حالب را تا پایین به‌طور کامل دنبال کند گاهی در تشخیص گرفتگی‌های ظریف و سنگ‌های کوچکِ موجود در مسیر حالب با محدودیت‌های تشخیصی روبرو است.
اگر به دنبال سونوگرافی در کرج هستید مرکز دکتر علیرضا سرزعیم با بهترین تجهیزات سونوگرافی و تیمی متخصص انتخابی مطمئن برای دریافت دقیق‌ترین خدمات تشخیصی و اطمینان از سلامت شماست.

سی‌تی اسکن (CT Scan / CTU)

سی‌تی اسکن با استفاده از اشعه ایکس تصاویری مقطعی و دقیق از تمام ارگان‌های شکمی تهیه می‌کند. نوع پیشرفته آن یعنی CTU با تزریق ماده حاجب وریدی مسیر دفع ادرار را هم نشان می‌دهد و برای تشخیص سنگ‌ها و تومورهای بزرگ بسیار عالی است. اما اگر کلیه‌ها کارکرد ضعیفی داشته باشند ماده حاجب به خوبی دفع نمی‌شود و جزئیات حالب در تصاویر به دلیل عدم رسیدن کنتراست به‌خوبی دیده نخواهد شد.

عکس رنگی کلیه (IVP)

در این روش کلاسیک ماده حاجب به رگ دست تزریق شده و پس از رسیدن به کلیه‌ها عکس‌برداری در زمان‌های مشخص انجام می‌شود. این تست برای بررسی عملکرد کلیه و شکل حالب‌ها طراحی شده است. مشکل اصلی IVP این است که اگر کلیه به دلیل انسداد قدیمی یا بیماری قدرت ترشح کمی داشته باشد تصویر حالب‌ها بسیار کمرنگ و مبهم خواهد بود و تشخیص دقیق وضعیتِ حالب برای پزشک غیرممکن می‌شود.

ام آر یو (MRU)

این تکنیک از امواج مغناطیسی به جای اشعه استفاده می‌کند و برای کسانی که به ماده حاجب یددار حساسیت دارند یا نباید در معرض اشعه قرار بگیرند گزینه مناسبی است. MRU دید بسیار خوبی از بافت‌های نرم و آناتومی دستگاه ادراری ارائه می‌دهد و به پزشک در بررسی کلی وضعیت کمک می‌کند. با این حال دقت آن در تشخیص سنگ‌های بسیار کوچکِ ادراری معمولاً کمتر از سی‌تی اسکن یا روش‌های تهاجمی‌تر مثل عکس رنگی لوله حالب است.

چرا عکس رنگی رتروگرید انجام می‌شود؟

چرا عکس رنگی رتروگرید انجام می‌شود؟

تشخیص دقیق محل انسداد حالب: زمانی که سونوگرافی یا سی‌تی نشان داده‌اند مسیر ادرار بسته شده اما محل دقیق گیر افتادن سنگ لخته خون یا بافت اضافه مشخص نیست.
بررسی بیماران با نارسایی یا ضعف کلیه: در بیمارانی که کلیه‌شان کارایی پایینی دارد و نمی‌توانند ماده حاجب وریدی (تزریق از رگ) را دفع کنند عکس رنگی لوله حالب بدون هیچ فشاری به کلیه انجام می‌شود.
حساسیت به داروی حاجب وریدی: برای افرادی که به تزریق ماده رنگی در رگ آلرژی شدید دارند چون در عکس رنگی لوله حالب ماده مستقیماً داخل مجرا ریخته شده و جذب جریان خون سراسری نمی‌شود.
مشخص کردن تنگی‌های ظریف حالب: تشخیص تنگی‌های مادرزادی چسبندگی‌های بعد از جراحی‌های قبلی یا آسیب‌های ناشی از تصادفات و ضربه به لگن.
بررسی علت ورم بدون دلیل کلیه (هیدرونفروز): وقتی کلیه متورم شده اما سایر روش‌های غیرتهاجمی نتوانسته‌اند دلیل برگشت ادرار یا انسداد را شفاف کنند.
بررسی تومورها و ضایعات مشکوک: مشاهده مستقیم لایه داخلی لوله‌های حالب و لگنچه برای بررسی وجود توده‌ها یا نمونه‌برداری هم‌زمان.
اقدام درمانی هم‌زمان با عکس‌برداری: این امکان که پزشک بلافاصله پس از دیدن محل گرفتگی لوله ظریفی به نام استنت یا سوند دابل‌جی (DJ) بگذارد تا راه ادرار در همان جلسه باز شود.

آمادگی‌های ضروری پیش از انجام عکس رنگی لوله حالب

آمادگی‌های ضروری پیش از انجام عکس رنگی لوله حالب

ناشتا بودن: از ۶ تا ۸ ساعت قبل از آزمایش از خوردن هرگونه غذای جامد و از ۲ ساعت قبل از نوشیدن مایعات خودداری کنید (به‌ویژه اگر قرار است از داروی بیهوشی یا آرام‌بخش وریدی استفاده شود).
انجام آزمایش ادرار (کشت ادرار): چند روز قبل از عمل باید آزمایش کشت ادرار انجام دهید؛ در صورت وجود عفونت فعال ادراری ابتدا باید دوره درمان آنتی‌بیوتیکی کامل شود و سپس تصویربرداری انجام گیرد.
بررسی داروهای مصرفی (به‌ویژه رقیق‌کننده‌های خون): لیست تمام داروهای خود را به پزشک اطلاع دهید. ممکن است لازم باشد مصرف داروهای ضدانعقاد (مانند آسپرین، وارفارین، پلاویکس یا ریواروکسابان) طبق دستور پزشک معالج از چند روز قبل موقتاً قطع شود.
اطلاع‌رسانی درباره حساسیت‌های دارویی: در صورت داشتن هرگونه سابقه آلرژی به مواد حاجب یددار، داروهای بی‌حسی، آنتی‌بیوتیک‌ها یا لاتکس حتماً کادر درمان را در جریان بگذارید.
اطلاع در مورد احتمال بارداری: خانم‌ها در صورت بارداری یا حتی شک به بارداری باید موضوع را فوراً اطلاع دهند تا اقدامات حفاظتی در برابر اشعه ایکس لحاظ شده یا روش‌های جایگزین انتخاب شود.
تخلیه روده (در صورت نیاز): در برخی موارد پزشک توصیه می‌کند شب قبل از ملین خفیف یا تنقیه استفاده کنید تا گاز و مدفوع در روده باعث تار شدن تصاویر اشعه ایکس نشود.
همراه داشتن یک نفر همراه و مدارک پزشکی: به دلیل اثر داروهای آرام‌بخش امکان رانندگی تا ۲۴ ساعت وجود ندارد؛ بنابراین حضور یک همراه الزامی است. همچنین کلیه سونوگرافی‌ها سی‌تی‌اسکن‌ها و آزمایش‌های قبلی خود را همراه داشته باشید.

آمادگی‌های ضروری پیش از انجام عکس رنگی لوله حالب

نتیجه گیری

عکسبرداری عکس رنگی لوله حالب روشی تشخیصی و مداخله‌ای است که زمانی به کار می‌رود که تصویربرداری‌های ساده‌تر مثل سونوگرافی یا سی‌تی اسکن پاسخ قطعی نداده باشند. یا عملکرد کلیه مانع تزریق وریدی داروی حاجب شود. مزیت اصلی این شیوه بررسی مستقیم مجرای باریک حالب و باز گذاشتن دست جراح برای اقدامات هم‌زمان مانند کارگذاری فنر (دابل‌جی) است. اجرای اصولی و استاندارد این فرآیند تشخیصی به تخصص بالا دقت رادیولوژیست و به‌کارگیری دستگاه‌های پیشرفته وابسته است. از همین راستا مرکز تخصصی دکتر علیرضا سرزعیم بهترین تصویربرداری در کرج با ارائه بالاترین استانداردهای مراقبتی و تشخیصی امکان بررسی دقیق دستگاه ادراری و تسریع فرآیند درمان را برای بیماران محترم فراهم می‌سازد. برای رزرو نوبت می‌توانید روی دکمه دریافت نوبت کلیک کنید یا با شماره 026334483369 تماس بگیرید.


منابع
pakjr.com
europeanurology.com

سوالات متداول

مدت‌زمان انجام این فرایند کاملاً به هدف پزشک از تجویز آن بستگی دارد و متغیر است. اگر این کار صرفاً جنبه تشخیصی داشته باشد معمولاً در مدت‌زمان کوتاهی (حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) انجام می‌گیرد. با این حال چنانچه هم‌زمان نیاز به اقدامات درمانی نظیر رفع انسداد رد کردن ابزار یا تعبیه فنر حالب باشد زمان کار طولانی‌تر خواهد شد. بهتر است پیش از شروع از پزشک معالج خود درباره احتمال انجام هم‌زمان مراحل درمانی و آمادگی‌های لازم سوال کنید.

اکثر بیماران در حین تصویربرداری درد شدیدی را تجربه نمی‌کنند زیرا از بی‌حسی موضعی یا داروهای آرام‌بخش استفاده می‌شود. عمده‌ترین احساس ناخوشایند سوزش خفیف مجرا و احساس فشار در مثانه یا پهلو هنگام تزریق ماده حاجب است. پس از اتمام کار مقداری سوزش یا تکرر ادرار برای چند ساعت طبیعی بوده و با نوشیدن مایعات به‌مرور کاهش می‌یابد. در صورت بروز هرگونه درد مداوم یا غیرقابل‌تحمل لازم است موضوع به کادر درمان اطلاع داده شود.

این روش تشخیصی در موارد خاص و با تشخیص دقیق فوق‌تخصص ارولوژی کودکان قابل انجام بوده و بسیار کاربردی است. فرایند کار در اطفال با تجهیزات بسیار ظریف‌تر و عموماً تحت بیهوشی سبک و کاملاً کنترل‌شده صورت می‌پذیرد. همچنین میزان تابش اشعه و حجم داروی حاجب بر اساس وزن و سن کودک به کمترین میزان ممکن تنظیم می‌شود. انجام این اقدام برای کودکان حتماً باید در مراکز تخصصی مجهز به امکانات ویژه اطفال انجام گیرد.

لیست نظرات

مریم رضایی

برای بررسی تنگی حالب و عکس رنگی به مرکز دکتر سرزعیم مراجعه کردم. پرسنل فوق‌العاده صبور و خوش‌برخورد بودند و پزشک تمام مراحل کار را با آرامش توضیح دادند. اصلاً آن ترسی که داشتم اتفاق نیفتاد. ممنون از مدیریت عالی این مرکز

بهنام کاظمی

من سنگ حالب داشتم و چند جا عکس گرفته بودم اما واضح نبود. در مرکز تصویربرداری دکتر علیرضا سرزعیم با تجهیزات بسیار پیشرفته کارم انجام شد و گزارش دقیق رو همون روز به پزشک معالجم رسوندم. واقعاً جزو دقیق‌ترین مراکز کرج هستند

مریم رستمی

به خاطر حساسیت دارویی خیلی نگران تزریق و ماده حاجب بودم اما کارشناسان رادیولوژی مرکز دکتر سرزعیم با دقت تمام پرونده‌ام رو بررسی کردن و بدون هیچ مشکلی عکس رنگی لوله حالب رو انجام دادم.


دکتر علیرضا سرزعیم - بهترین مرکز تصویربرداری در کرج