از کجا بفهمیم فیبروم رحم خطرناک است و باید عمل شود؟

جراحی فیبروم به عنوان یک راهکار درمانی قطعی زمانی ضرورت پیدا می‌کند که این توده‌های رحمی از حالت خوش‌خیم و خاموش خارج شده و سلامت عمومی فرد را به طور جدی تهدید کنند. توده‌هایی که ابعاد بسیار بزرگی دارند و فیبروم‌هایی که پس از دوران یائسگی همچنان به رشد خود ادامه می‌دهند، میوم ‌هایی که باعث خونریزی‌های غیرطبیعی و شدید می‌شوند با ایجاد کم‌خونی حاد، توان جسمی بیمار را به شدت تحلیل می‌برند و این خود یکی از اصلی‌ترین دلایل توصیه به عمل است ، میوم هایی که در موقعیت‌های حساس قرار دارند و مانع از بارداری می‌شوند یا به عنوان عاملی برای سقط‌های مکرر عمل می‌کنند ،پیچ‌خوردگی پایه فیبروم که منجر به دردهای شکمی بسیار حاد و ناگهانی می‌گردد از موارد حیاتی است که نباید نادیده گرفته شود و زنگ خطری برای احتمال بدخیمی هستند که نیازمند بررسی فوری توسط متخصص است. فشار مکانیکی این توده‌ها بر ارگان‌های مجاور مانند مثانه و روده‌ها نیز منجر به اختلال در عملکرد آن‌ها شده و دردهای مداوم و طاقت‌فرسای لگنی که کیفیت زندگی روزمره را مختل می‌کند از دیگر شاخص‌های بالینی است که ضرورت انجام عمل را تایید می‌کند. در نهایت زمانی که میوم ‌ها به درمان‌های دارویی و روش‌های غیرتهاجمی پاسخ نمی‌دهندجراحی به عنوان تنها راهکار مؤثر برای مدیریت وضعیت مطرح می‌شود.

ابعاد توده یکی از فاکتورهای کلیدی در تعیین شدت عوارض است اگرچه مکان آن گاهی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:
میوم های کوچک (زیر ۳ سانتی‌متر): این توده‌ها معمولاً به جراحی نیاز ندارند مگر آنکه در دسته ساب‌موکوزال بوده و باعث خونریزی غیرقابل کنترل یا سقط مکرر شوند. در بیشتر موارد پایش دوره‌ای با سونوگرافی سالانه کافی است.
میوم ‌های متوسط (بین ۳ تا ۵ سانتی‌متر): در این ابعاد پزشک به علائم بیمار توجه می‌کند. اگر علائمی مانند درد یا تغییرات شدید قاعدگی وجود نداشته باشد درمان دارویی یا مراقبت فعال در اولویت است.
میوم ‌های بزرگ (بالاتر از ۵ سانتی‌متر): توده‌هایی که قطر آن‌ها بیشتر از ۵ تا ۷ سانتی‌متر است یا چندین توده کنار هم که اندازه رحم را مانند بارداری چندماهه بزرگ کرده‌اند پتانسیل بالایی برای ایجاد عوارض فشاری دارند و در فهرست گزینه‌های جراحی قرار می‌گیرند.

خونریزی‌های شدید و طولانی‌مدت: خونریزی قاعدگی که بیش از ۷ تا ۱۰ روز طول بکشد دفع لخته‌های بزرگ خونی و نیاز به تعویض مکرر نوار بهداشتی در هر ساعت زنگ خطری جدی است.
کم‌خونی و فقر آهن شدید: خونریزی پیوسته باعث افت شدید هموگلوبین سرگیجه تنگی نفس خستگی مزمن و آسیب به سیستم قلبی-عروقی می‌شود.
فشار به ارگان‌های مجاور: توده با فشار بر مثانه باعث تکرر ادرار مداوم بی‌اختیاری یا احتباس ادراری می‌شود. فشار بر روده بزرگ نیز به یبوست‌های مزمن و انسداد نسبی منجر خواهد شد.
دردهای شدید و ناگهانی در لگن: احساس درد تیرکشنده به کمر و ران‌ها یا دردهای مقاوم به مسکن از نشانه‌های پیشرفت توده است.
رشد فوق‌العاده سریع توده: اگر توده‌ای در طول چند ماه رشد چشمگیری داشته باشد نیاز به بررسی دقیق پاتولوژی دارد تا احتمال تغییرات بدخیم رد شود.

معاینه فیزیکی و لگنی

سونوگرافی

ام‌آر‌آی

هیستروسکوپی

آزمایش خون

سونوهیستروگرافی

نوع عمل جراحی به سن بیمارتمایل به بارداری در آینده تعداد اندازه و محل توده‌ها بستگی دارد:
جراحی میومکتومی (Myomectomy): در این روش تنها توده‌ها برداشته می‌شوند و بافت رحم به طور کامل حفظ خواهد شد. این جراحی بهترین انتخاب برای زنانی است که قصد بارداری در آینده دارند یا مایل به حفظ رحم خود هستند.
جراحی هیسترکتومی (Hysterectomy): در شرایطی که سن فرد بالای ۴۵ سال باشد تمایلی به بارداری وجود نداشته باشد تعداد توده‌ها بی‌شمار بوده یا آسیب دیواره رحم بسیار گسترده باشد تخلیه کامل رحم انجام می‌شود. این روش درمان قطعی و بدون احتمال بازگشت است.
روش‌های کم‌تهاجمی (لاپاراسکوپی): بسیاری از توده‌های ساب‌موکوزال از طریق واژن و با هیستروسکوپی بدون هیچ برشی روی شکم خارج می‌شوند. توده‌های خارج رحمی نیز با چند برش کوچک لاپاراسکوپیک قابل جراحی هستند که دوره نقاهت بسیار کوتاه‌تری دارند.