چطور بفهمیم که درد تخمدان جدی است و خطر تورشن وجود دارد؟ درد تخمدان گاهی نشانه پیچخوردگی و قطع خونرسانی تخمدان است. در این مقاله علائم مهم و زمان مراجعه فوری را توضیح میدهیم.
چه زمانی درد تخمدان نشانه تورشن است؟
آنچه در این مقاله میخوانید
درد جدی تخمدان و خطر تورشن
درد جدی تخمدان و خطر پیچخوردگی از موضوعاتی است که آگاهی درباره آن میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت زنان داشته باشد. بسیاری از زنان در دورههای مختلف زندگی ممکن است درد در ناحیه غدد تخمدانی یا پایین شکم را تجربه کنند. در بسیاری از موارد این دردها به علتهای سادهای مانند تخمکگذاری تغییرات هورمونی یا دردهای مربوط به قاعدگی ایجاد میشوند و معمولاً موقتی هستند. با این حال گاهی درد غدد تخمدانی میتواند نشانه یک مشکل مهمتر باشد که نیاز به بررسی پزشکی دارد.
یکی از شرایطی که میتواند باعث درد شدید و ناگهانی در ناحیه غدد تخمدانی شود پیچخوردگی غدد تخمدانی است. در این وضعیت تخمدان به دور رباطهای نگهدارنده خود میچرخد و جریان خون آن کاهش پیدا میکند یا در موارد شدیدتر قطع میشود. این اختلال در خونرسانی میتواند در مدت زمان کوتاهی به بافت تخمدان آسیب وارد کند و به همین دلیل در پزشکی به عنوان یک وضعیت اورژانسی در حوزه زنان شناخته میشود.تشخیص بهموقع و مراجعه سریع به پزشک نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیب جدی به تخمدان دارد.درد ناشی از پیچخوردگی معمولاً با دردهای معمول لگنی تفاوت دارد. این درد اغلب به صورت ناگهانی شدید و یکطرفه در پایین شکم یا لگن احساس میشود و ممکن است با علائمی مانند تهوع، استفراغ یا احساس فشار در لگن همراه باشد. با این حال تشخیص دقیق علت درد فقط با بررسی پزشکی معاینه و در بسیاری موارد انجام سونوگرافی امکانپذیر است.
شناخت نشانههای درد جدی تخمدان و آگاهی از خطر پیچخوردگی کمک میکند افراد بتوانند علائم هشداردهنده را بهتر تشخیص دهند و در صورت بروز درد غیرعادی یا شدید مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازند. آگاهی و اقدام بهموقع میتواند در بسیاری از موارد از بروز عوارض جدی جلوگیری کند و روند درمان را سادهتر و مؤثرتر سازد.
علائم تورشن تخمدان
مهمترین نشانه پیچخوردگی تخمدان درد شدید و ناگهانی در پایین شکم یا لگن است. این درد معمولاً در یک سمت بدن احساس میشود و گاهی میتواند به ناحیه پهلو کمر یا حتی کشاله ران انتشار پیدا کند. در بسیاری از موارد شدت درد به حدی است که فرد را وادار میکند سریع به دنبال کمک پزشکی باشد. با این حال پیچخوردگی تخمدان میتواند با علائم دیگری نیز همراه باشد که آگاهی از آنها برای تشخیص زودهنگام اهمیت دارد.
ناگهانی در سمت راست یا چپ لگن: این درد معمولاً بهصورت ناگهانی شروع میشود و بیشتر در یکی از دو سمت لگن احساس میشود. علت آن پیچخوردگی تخمدان و اختلال در جریان خون آن است که باعث ایجاد درد شدید میشود.
درد شدید و مداوم یا دردهای موجی: درد ناشی از پیچخوردگی ممکن است بهصورت مداوم ادامه داشته باشد یا به شکل موجی شدت پیدا کند. در برخی موارد شدت درد برای مدتی کمتر میشود و دوباره افزایش مییابد.
تهوع: احساس تهوع یکی از علائم نسبتاً شایع در پیچخوردگی تخمدان است. این حالت معمولاً به دلیل شدت درد و واکنش بدن به مشکل ایجاد شده در ناحیه لگن رخ میدهد.
استفراغ: در برخی افراد تهوع ممکن است با استفراغ همراه شود. این علامت اغلب زمانی دیده میشود که درد بسیار شدید باشد یا بدن واکنش شدیدی به آن نشان دهد.
حساسیت شکم: در ناحیه پایین شکم ممکن است حساسیت یا درد هنگام لمس وجود داشته باشد. این حساسیت معمولاً در سمتی که تخمدان دچار پیچخوردگی شده بیشتر احساس میشود.
بیقراری به علت شدت درد: شدت درد میتواند باعث بیقراری فرد شود و نشستن یا دراز کشیدن را دشوار کند. برخی بیماران برای کاهش درد مدام وضعیت بدن خود را تغییر میدهند.
تب خفیف یا تب در مراحل پیشرفتهتر: اگر پیچخوردگی برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و التهاب ایجاد شود ممکن است تب خفیف نیز ظاهر شود. این علامت معمولاً در مراحل پیشرفتهتر دیده میشود.
احساس ضعف: بعضی بیماران احساس ضعف یا بیحالی عمومی دارند. این حالت میتواند به دلیل درد شدید یا واکنش بدن به اختلال در جریان خون تخمدان باشد.
رنگپریدگی: در مواردی که درد شدید است ممکن است فرد دچار رنگپریدگی شود. این حالت معمولاً به دلیل واکنش بدن به درد ناگهانی و شدید ایجاد میشود.
تپش قلب: افزایش ضربان قلب ممکن است در اثر درد شدید یا استرس ناشی از آن رخ دهد. این علامت در برخی بیماران همراه با بیقراری یا اضطراب دیده میشود.
احساس فشار در لگن : برخی افراد بهجای درد بسیار تیز احساس فشار یا سنگینی در ناحیه لگن دارند. این احساس میتواند ناشی از تورم تخمدان یا اختلال در خونرسانی آن باشد.
چه کسانی بیشتر در معرض پیچ خوردگی تخمدان هستند؟
پیچخوردگی تخمدان میتواند در هر سنی رخ دهد اما در بعضی افراد احتمال آن بیشتر است.
کیست یا توده تخمدان
بزرگ شدن تخمدان
تحریک تخمدان در درمانهای ناباروری
بارداری بهویژه در اوایل آن
سابقه قبلی پیچخوردگی تخمدان
تحرک ناگهانی یا ورزش شدید در برخی موارد
چگونه تورشن تخمدان تشخیص داده میشود؟
تشخیص پیچخوردگی تخمدان فقط بر اساس یک علامت انجام نمیشود و نیاز به بررسی مرحلهبهمرحله توسط پزشک دارد. از آنجا که این مشکل یک وضعیت اورژانسی محسوب میشود سرعت در ارزیابی و تصمیمگیری اهمیت زیادی دارد. پزشک معمولاً با ترکیبی از شرح حال، معاینه، تصویربرداری و در برخی موارد جراحی تشخیصی به نتیجه میرسد.
معاینه و شرح حال
در اولین مرحله پزشک درباره زمان شروع درد شدت آن و نحوه آغازش سؤال میکند. ناگهانی بودن درد و یکطرفه بودن آن از نکات مهمی است که احتمال پیچخوردگی را بیشتر میکند. همچنین وجود تهوع یا استفراغ سابقه کیست تخمدان جراحیهای قبلی لگنی یا درمانهای ناباروری بررسی میشود. در معاینه فیزیکی نیز حساسیت شکمی و محل دقیق درد ارزیابی میگردد.سونوگرافی لگن
مهمترین روش تصویربرداری اولیه برای بررسی پیچخوردگی تخمدان سونوگرافی لگن است. این روش به پزشک کمک میکند اندازه تخمدان وجود کیست یا توده و تغییرات غیرطبیعی را مشاهده کند. در پیچخوردگی تخمدان معمولاً بزرگتر از حد طبیعی دیده میشود و ممکن است نشانههایی از تورم یا جابهجایی داشته باشد. با این حال سونوگرافی بهتنهایی همیشه تشخیص قطعی نمیدهد و باید در کنار علائم بالینی تفسیر شود.سونوگرافی کالر داپلر واژینال
سونوگرافی کالر داپلر واژینال برای بررسی جریان خون تخمدان استفاده میشود. این روش میتواند نشان دهد که آیا خونرسانی به تخمدان کاهش یافته یا مختل شده است. کاهش یا قطع جریان خون میتواند به نفع پیچخوردگی باشد اما نکته مهم این است که وجود مقداری جریان خون پیچخوردگی را بهطور کامل رد نمیکند. در برخی موارد پیچخوردگی ناقص است و هنوز مقداری خون به تخمدان میرسد.آزمایش خون
آزمایش خون برای بررسی علائم التهاب عفونت یا رد سایر علل درد شکمی انجام میشود. افزایش برخی شاخصهای التهابی ممکن است نشاندهنده واکنش بدن به آسیب یا التهاب باشد. با این حال هیچ آزمایش خونی وجود ندارد که بهتنهایی پیچخوردگی تخمدان را تأیید یا رد کند. نتایج آزمایش فقط به تکمیل ارزیابی بالینی کمک میکند.لاپاراسکوپی
در مواردی که شک به پیچخوردگی بالا باشد یا نتایج تصویربرداری قطعی نباشد لاپاراسکوپی انجام میشود. این روش جراحی کمتهاجمی است که با ایجاد برشهای کوچک و ورود دوربین به داخل شکم انجام میشود. در لاپاراسکوپی پزشک میتواند تخمدان را مستقیماً مشاهده کند و در صورت وجود پیچخوردگی آن را باز کند. این روش هم برای تشخیص قطعی و هم برای درمان بهکار میرود و در بسیاری از موارد به حفظ تخمدان کمک میکند.چه زمانی خطر تورشن وجود دارد؟
درد ناگهانی و بسیار شدید در پایین شکم
درد یکطرفه همراه تهوع یا استفراغ
درد همراه تب
درد همراه سرگیجه یا ضعف شدید
درد بعد از تشخیص کیست تخمدان
درد در دوران بارداری
دردی که طی چند ساعت بدتر میشود.
نتیجه گیری
درد تخمدان جدی همیشه به معنی یک بیماری خطرناک نیست اما وقتی درد ناگهانی، شدید، یکطرفه و همراه با تهوع یا استفراغ باشد باید احتمال پیچخوردگی تخمدان را جدی گرفت. پیچ خوردگی تخمدان یک وضعیت اورژانسی است و تأخیر در مراجعه میتواند به بافت تخمدان آسیب بزند.بهطور خلاصه اگر درد شما شدیدغیرعادی و متفاوت از دردهای همیشگی است بهترین کار این است که آن را ساده فرض نکنید. تشخیص سریع شانس حفظ تخمدان و درمان موفق را بیشتر میکند. در این شرایط مراجعه زودهنگام نه از روی نگرانی بیمورد بلکه یک تصمیم عاقلانه و محافظتکننده برای سلامت شماست. رادیولوژی و سونوگرافی دکتر علیرضا سرزعیم در کرج با استفاده از دستگاههای تصویربرداری دقیق و سونوگرافی پیشرفته امکان بررسی کامل لگن و کمک به تشخیص دقیق پیچخوردگی تخمدان و سایر مشکلات زنان فراهم شده است. برای دریافت نوبت و کسب اطلاعات بیشتر میتوانید از طریق دکمه دریافت نوبت اقدام کنید یا با شماره 026334483369 تماس بگیرید.
منابع
my.clevelandclinic.org
healthdirect.gov.au
منابع
my.clevelandclinic.org
healthdirect.gov.au
سوالات متداول
هر درد تخمدان به معنی تورشن نیست و علتهای مختلفی میتواند داشته باشد. تخمکگذاری کیست تخمدان عفونت لگنی اندومتریوز یا حتی مشکلات گوارشی هم ممکن است باعث درد در این ناحیه شوند. با این حال اگر درد ناگهانی و غیرعادی باشد نباید آن را ساده در نظر گرفت. پزشک با بررسی علائم و انجام سونوگرافی علت اصلی را مشخص میکند.
پزشک ابتدا شرح حال بیمار و محل و شدت درد را بررسی میکند و سپس معاینه انجام میدهد. بعد از آن معمولاً سونوگرافی لگن بهویژه سونوگرافی داپلر درخواست میشود تا وضعیت تخمدان و جریان خون آن ارزیابی شود. البته در بعضی موارد حتی با وجود سونوگرافی تشخیص قطعی فقط حین جراحی مشخص میشود. به همین دلیل علائم بالینی در تصمیمگیری اهمیت زیادی دارند.
درد ناشی از تورشن معمولاً ناگهانی شدید و یکطرفه است و اغلب در پایین شکم یا لگن احساس میشود. این درد ممکن است همراه با تهوع، استفراغ و بیقراری باشد و گاهی بهصورت متناوب کم و زیاد شود. اگر درد بدون دلیل مشخص شروع شود و شدید باشد باید احتمال تورشن را در نظر گرفت. در چنین شرایطی مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد.
لیست نظرات
مهتاب رضایی
من سونوگرافی را در مرکز دکتر زعیم انجام دادم و واقعاً از دقت کارشان راضی بودم. تشخیص خیلی دقیق و بهموقع انجام شد و همین باعث شد سریعتر برای درمان اقدام کنم. برخورد پرسنل هم بسیار خوب و حرفهای بود.
راحله قربانی
برای انجام سونوگرافی به مرکز دکتر زعیم مراجعه کردم و از نتیجه کار خیلی راضی بودم. تشخیص دقیق و سریع انجام شد و توضیحات لازم هم بهخوبی داده شد. واقعاً از دقت و مسئولیتپذیری مجموعه رضایت داشتم.
مریم رضایی
از انجام سونوگرافی در مرکز دکتر زعیم کاملاً رضایت داشتم هم دستگاهها خوب بودند و هم تشخیص با دقت و در زمان مناسب انجام شد. برخورد محترمانه و توضیحات کامل هم از نکات مثبت این مرکز بود.
