آیا ضخیم شدن اندومتر می‌تواند به سرطان رحم منجر شود؟

ضخیم شدن اندومتر همیشه به معنای وجود مشکل جدی یا سرطان نیست و بسیاری اوقات می‌تواند طبیعی باشد اما نباید آن را نادیده گرفت. توجه به شرایط سنی بسیار مهم است:

در زنان پیش از یائسگی

افزایش ضخامت اندومتر می‌تواند در بخشی از سیکل قاعدگی (معمولاً نزدیک به زمان قاعدگی بعدی) کاملاً طبیعی باشد و جای نگرانی ندارد اما اگر ضخامت بیش از حد معمول باشد یا با خونریزی‌های غیرطبیعی همراه شود نیاز به بررسی بیشتر توسط پزشک دارد.

در زنان پس از یائسگی

اندومتر معمولاً باید بسیار نازک باشد. اگر پزشک در سونوگرافی مشاهده کند که اندومتر ضخیم‌تر از حالت نرمال (معمولاً بالاتر از ۴ تا ۵ میلیمتر) است یا اگر فرد یائسه دچار لکه‌بینی یا خونریزی واژینال شود ارزیابی دقیق ضرورت پیدا می‌کند؛ چراکه در این بازه سنی احتمال مشکلات پیش‌بدخیمی یا بدخیمی بیشتر می‌شود.

علت اصلی ضخیم شدن اندومتر عدم تعادل میان دو هورمون استروژن و پروژسترون است. استروژن باعث رشد اندومتر شده و پروژسترون این رشد را کنترل و محدود می‌کند. زمانی که بدن با کمبود پروژسترون یا افزایش استروژن روبه‌رو باشد، بافت اندومتر بیش از اندازه رشد می‌کند. این وضعیت بیشتر در موارد زیر دیده می‌شود:
یائسگی: شایع‌ترین زمان بروز ضخیم شدن غیرطبیعی پس از پایان قاعدگی‌هاست زیرا تولید پروژسترون کاملاً متوقف می‌شود و بافت صرفاً تحت تأثیر استروژن باقی ‌مانده یا استروژن محیطی قرار می‌گیرد.
مصرف استروژن بدون پروژسترون: زنانی که برای درمان علائم یائسگی هورمون استروژن مصرف می‌کنند و پروژسترون دریافت نمی‌کنند.
سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS): در این سندرم، عدم تخمک‌گذاری منظم باعث می‌شود که پروژسترون کافی تولید نشود در نتیجه استروژن به طور مداوم بر ضخامت اثر می‌گذارد.
چاقی و دیابت: بافت چربی حاوی آنزیمی به نام آروماتاز است که تستوسترون را به استروژن تبدیل می‌کند. افزایش استروژن در بدن زنان چاق یا دیابتی می‌تواند باعث تحریک رشد اندومتر شود.
مصرف تاموکسیفن: این دارو که برای درمان سرطان سینه استفاده می‌شود، ممکن است در بافت رحم اثر استروژنی داشته باشد و باعث ضخیم شدن اندومتر گردد.

برای ارزیابی دقیق و تعیین خوش‌خیم یا بدخیم بودن تغییرات پزشکان از روش های متعددی استفاده می‌کنند:
سونوگرافی ترانس‌واژینال: این روش غیرتهاجمی اولین و بهترین روش برای اندازه‌گیری ضخامت اندومتر است و بررسی آن در مرکز تصویربرداری زعیم بهترین مرکز سونوگرافی اندومتریوز در کرج می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری صحیح پزشک در ادامه روند تشخیص و درمان باشد.
بیوپسی اندومتر (نمونه‌برداری): اگر سونوگرافی ضخامت مشکوکی را نشان دهد (به ویژه در زنان یائسه) نمونه‌ای کوچک از بافت اندومتر برداشته می‌شود. این نمونه برای بررسی پاتولوژی به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا نوع هیپرپلازی و وجود آتیپی مشخص شود.
هیستروسکوپی: در این روش یک دوربین کوچک وارد رحم شده و پزشک به طور مستقیم دیواره داخلی رحم را مشاهده می‌کند. هیستروسکوپی امکان شناسایی پولیپ‌ها و برداشتن نمونه‌برداری دقیق‌تر از نواحی مشکوک را فراهم می‌سازد.

درمان بر اساس نتایج پاتولوژی و سن بیمار تنظیم می‌شود:
درمان دارویی (پروژسترون درمانی): برای اکثر موارد هیپرپلازی بدون آتیپی تجویز دوزهای منظم هورمون پروژسترون (به صورت خوراکی یا داخل رحمی) توصیه می‌شود. این هورمون با مهار اثر استروژن، رشد اندومتر را متوقف کرده و آن را به حالت نرمال بازمی‌گرداند.
پیگیری منظم: پس از درمان دارویی سونوگرافی‌ و نمونه‌برداری‌های دوره ای برای اطمینان از بهبود وضعیت لازم است.
جراحی (هیسترکتومی): در صورتی که تشخیص هیپرپلازی با آتیپی داده شود یا اگر درمان دارویی شکست بخورد به ویژه در زنانی که قصد بارداری مجدد ندارند، برداشتن رحم (هیسترکتومی) به عنوان راهکار قطعی برای جلوگیری از پیشرفت به سرطان در نظر گرفته می‌شود.

ضخیم شدن اندومتر یک یافته شایع در معاینات زنان است که می‌تواند دلایل کاملاً خوش‌خیم و طبیعی داشته باشد. با این حال به ویژه در زنان پس از یائسگی این یافته زنگ هشداری است که نباید نادیده گرفته شود. نکته مهم این است که ضخیم شدن اندومتر مساوی با سرطان نیست اما یک وضعیت پیش ‌سرطانی بالقوه است که نیاز به ارزیابی دقیق توسط متخصص زنان دارد. با تشخیص زودهنگام از طریق روش‌های ساده مانند سونوگرافی و در صورت لزوم بیوپسی، می‌توان نوع تغییرات را مشخص کرده و با درمان‌های مؤثر و هدفمند از تبدیل شدن تغییرات خوش‌خیم به بدخیم جلوگیری نمود.
در بررسی‌های مربوط به رحم و ارزیابی ضخامت اندومتر سونوگرافی با دقت بالا در کلینیک دکتر علیرضا سرزعیم بهترین مرکز تصویربرداری در کرج انجام می‌شود تا اطلاعات لازم برای تشخیص به‌صورت دقیق و قابل اعتماد در اختیار پزشک معالج قرار گیرد. تیم مجرب مرکز تلاش می‌کند فرآیند تصویربرداری در فضایی آرام، منظم و بدون استرس انجام شود و نتیجه‌ای شفاف و قابل استناد به بیمار ارائه گردد. برای رزرو نوبت می‌توانید روی دکمه دریافت نوبت کلیک کنید یا با شماره 026334483369 تماس بگیرید.

منابع
myendometrialcancerteam
my.clevelandclinic