چه زمانی برای درد واریس پا باید به پزشک مراجعه کرد؟

واریس پا همیشه فقط با رگ‌های برجسته و قابل‌مشاهده بروز نمی‌کند. در بسیاری از افراد نشانه‌ها پیش از تغییرات ظاهری رگ‌ها آغاز می‌شوند و به‌صورت ناراحتی تدریجی یا دوره‌ای خود را نشان می‌دهند. اگر اغلب پس از ایستادن طولانی یا در پایان روز کاری یکی از علائم زیر را تجربه می‌کنید ممکن است در مراحل اولیه واریس باشید و بهتر است موضوع را جدی بگیرید:
درد مبهم یا تیرکشنده در ساق یا مچ پا که گاهی با خستگی تشدید می‌شود
احساس سنگینی یا خستگی در پاها به‌ویژه پس از ایستادن یا نشستن طولانی
خارش یا سوزش خفیف در اطراف مسیر رگ‌ها
تورم خفیف تا متوسط در ناحیه مچ و ساق پا، عمدتاً در انتهای روز
گرفتگی عضلانی به‌خصوص شب‌ها یا هنگام استراحت
بی‌قراری پاها و نیاز به حرکت مداوم برای کاهش ناراحتی
تغییرات پوستی خفیف مانند تیرگی، خشکی یا سفت شدن پوست اطراف مچ پا در مراحل پیشرفته‌تر بیماری

در صورت مشاهده یا تجربه هر یک از علائم زیر مراجعه به یک پزشک متخصص (ترجیحاً فوق‌تخصص عروق) برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و بروز عوارض خطرناک ضروری است. این نشانه‌ها هشدار می‌دهند که نارسایی وریدی از مراحل ابتدایی فراتر رفته و نیاز به اقدامات درمانی جدی دارد:
درد شدید، ضربان‌دار و مداوم: اگر دردی را تجربه می‌کنید که با استراحت یا بالا نگه داشتن پاها بهبود نمی‌یابد و در انجام فعالیت‌های ساده روزانه اختلال ایجاد کرده است، نباید آن را نادیده بگیرید.
تورم قابل توجه و پیشرونده: ورمی که مچ پا یا ساق را درگیر کرده و با گذشت زمان یا در انتهای روز شدت می‌یابد نشان‌دهنده اختلال جدی در بازگشت خون به سمت قلب است.
تغییرات محسوس در بافت و رنگ پوست: هرگونه التهاب، قرمزی، احساس گرمای غیرعادی یا حساسیت شدید به لمس در اطراف رگ‌های واریسی؛ همچنین سفت، براق یا تیره‌تر شدن پوست در ناحیه مچ پا.
زخم‌های باز یا شکاف پوستی: ایجاد زخم در نزدیکی رگ‌های برجسته به‌ویژه در ناحیه داخلی مچ پا از نشانه‌های قطعی نارسایی عروقی پیشرفته است که به درمان تخصصی و فوری نیاز دارد.
خونریزی ناگهانی از رگ‌های واریسی: به دلیل نازک شدن پوست روی رگ‌های برجسته، حتی یک ضربه کوچک یا سایش ممکن است منجر به خونریزی شود که باید سریعاً توسط پزشک ارزیابی شود.
التهاب و سفت شدن مسیر رگ (فلبیت سطحی): اگر رگی در لمس شبیه به یک طناب سفت، قرمز، گرم و بسیار دردناک احساس شود احتمال تشکیل لخته در رگ‌های سطحی وجود دارد.
علائم هشداردهنده لخته خون عمقی (DVT): این یک وضعیت اورژانسی و تهدیدکننده زندگی است. علائمی شامل تورم ناگهانی و بسیار شدید در تنها یک پا، درد عمیق، احساس گرمای شدید و تغییر رنگ پوست به سمت کبودی یا قرمز تیره
تغییرات ناگهانی در ظاهر یا حس رگ‌ها: هرگونه تغییر ناگهانی در میزان برجستگی، شدت درد یا شکل ظاهری رگ‌ها که با وضعیت همیشگی آن‌ها متفاوت باشد.

به تأخیر انداختن مراجعه به پزشک و درمان به ویژه در مواردی که علائم هشداردهنده وجود دارد می‌تواند منجر به عوارض جدی‌تری شود که کنترل و درمان آنها پیچیده‌تر خواهد بود:
زخم وریدی (زخم واریسی): یکی از شایع‌ترین عوارض ناشی از فشار طولانی‌مدت روی بافت‌ها است که اغلب در اطراف مچ پا شکل می‌گیرد. زخم‌های وریدی درمان دشواری دارند و به راحتی دچار عفونت می‌شوند.
خونریزی: رگ‌های واریسی نزدیکی سطح پوست می‌توانند بسیار شکننده شوند و حتی در اثر ضربه جزئی دچار خونریزی شدید شوند.
لخته شدن خون (ترومبوفلبیت): خطر ایجاد لخته در رگ‌های سطحی یا عمقی می‌تواند جدی و تهدیدکننده زندگی باشد.
تغییرات پوستی دائمی: تغییراتی مانند تیرگی، التهاب و فیبروز ممکن است برای همیشه روی پوست ناحیه مبتلا باقی بمانند.
افزایش درد و ناتوانی: پیشرفت واریس می‌تواند باعث افزایش درد و سنگینی پاها شود که این موضوع می‌تواند تا حدی باشد که فرد در راه رفتن، ایستادن و انجام کارهای روزمره با مشکل مواجه شود و کیفیت زندگی به شدت کاهش یابد.

پزشک برای بررسی و تشخیص واریس پا ابتدا یک شرح‌حال کامل از علائم، سابقه خانوادگی، شغل و سبک زندگی شما می‌گیرد و سپس معاینه دقیقی انجام می‌دهد تا الگوی رگ‌های درگیر و شدت نارسایی بهتر دیده شود.
بر اساس یافته‌ها از روش‌های تشخیصی تکمیلی استفاده می‌شود که مهم‌ترین آن سونوگرافی داپلر عروقی است. سونوگرافی داپلر یک روش غیرتهاجمی و بدون درد است که با استفاده از امواج صوتی مسیر رگ‌ها، سرعت و جهت جریان خون و عملکرد دریچه‌های وریدی را ارزیابی می‌کند؛ به کمک آن می‌توان نواحی بازگشت معکوس خون (رفلاکس)، انسداد احتمالی یا وجود لخته را تشخیص داد و دقیق‌تر درباره بهترین روش درمانی تصمیم گرفت.

با توجه به اهمیت بررسی دقیق جریان خون و عملکرد دریچه‌های وریدی انتخاب یک مرکز تخصصی برای انجام سونوگرافی داپلر بسیار مهم است؛ در این زمینه مرکز تصویربرداری زعیم بهترین مرکز سونوگرافی داپلر عروق پا در کرج می‌تواند نقش مؤثری در تشخیص صحیح و تصمیم‌گیری درمانی داشته باشد.

هدف اصلی در درمان کاهش علائم، جلوگیری از عوارض و بهبود ظاهر پاهاست. انتخاب روش درمان بر اساس شدت بیماری، نوع رگ‌های درگیر و وضعیت کلی سلامت بیمار صورت می‌گیرد. به‌طور کلی روش‌های درمانی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

روش‌های غیرجراحی (کم‌تهاجمی)

جوراب‌های فشاری (جوراب واریس): یکی از مؤثرترین درمان‌های اولیه که با اعمال فشار مناسب بازگشت جریان خون به قلب را تسهیل کرده و تورم و درد را کاهش می‌دهد.
اسکلروتراپی: در این روش ماده‌ای خاص به داخل رگ‌های واریسی تزریق می‌شود که باعث بسته شدن و از بین رفتن آن‌ها می‌گردد. این فرآیند در مطب پزشک قابل انجام است.
لیزر درمانی و روش‌های رادیوفرکانسی: این روش‌ها از فناوری‌های حرارتی برای بستن رگ‌های آسیب‌دیده استفاده می‌کنند و به دلیل کم‌تهاجمی بودن با دوره نقاهت کوتاه همراه هستند.

روش‌های جراحی

جراحی استریپینگ و لیگاسیون: رگ‌های اصلی واریسی از طریق برش‌های کوچک بسته یا برداشته می‌شوند.
فلبکتومی سرپایی: رگ‌های کوچک‌تر از طریق برش‌های ریز خارج می‌گردند. این روش با ابزارهای خاص انجام شده و دقت بالایی دارد.

هر روش درمانی برای بیمار متناسب با شرایط او انتخاب شده و هدف آن رفع علائم، جلوگیری از پیشرفت بیماری و بهبود کیفیت زندگی است.

اگرچه نمی‌توان تمام عوامل خطر (مانند ژنتیک) را کنترل کرد اما با اصلاح سبک زندگی می‌توان پیشرفت بیماری را کند کرده و از تشدید علائم جلوگیری نمود:
تحرک منظم: پیاده‌روی، شنا و دوچرخه‌سواری به تقویت عضلات پمپ ساق پا کمک می‌کنند.
کنترل وزن: کاهش وزن اضافی فشار روی رگ‌های پا را کم می‌کند.
پرهیز از ایستادن یا نشستن طولانی: در صورت لزوم هر ۳۰ دقیقه جای خود را تغییر دهید، راه بروید یا حرکات کششی انجام دهید.
بالا نگه داشتن پاها: هنگام استراحت پاها را همسطح یا بالاتر از قلب قرار دهید.
پوشش مناسب: از پوشیدن لباس‌های تنگ در ناحیه کمر و کشاله ران خودداری کنید همچنین کفش تخت یا با پاشنه کوتاه بپوشید.
رژیم غذایی سالم: مصرف فیبر زیاد و نمک کم می‌تواند به پیشگیری از یبوست و احتباس مایع کمک کند.

در پایان باید گفت واریس پا یک بیماری پیشرونده اما قابل‌کنترل است که تشخیص به‌موقع و پیگیری درمان نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری از عوارض آن دارد. توجه به علائم اولیه و هشداردهنده و مراجعه زودهنگام به پزشک این امکان را فراهم می‌کند که بیماری در مراحل ساده‌تر و با روش‌های مؤثرتر مدیریت شود. با آگاهی، بررسی دقیق و انتخاب درمان متناسب می‌توان سلامت رگ‌ها را حفظ کرد و از تأثیر منفی واریس بر کیفیت زندگی جلوگیری نمود.
رادیولوژی و سونوگرافی دکتر علیرضا سرزعیم بهترین تصویربرداری در کرج با تکیه بر سال‌ها تجربه، حضور رادیولوژیست‌های مجرب و استفاده از تجهیزات به‌روز خدمات سونوگرافی داپلر عروق پا را با دقت بالا برای بررسی جریان خون، عملکرد عروق و تشخیص مشکلاتی مانند واریس و لخته ارائه می‌دهد تا بیماران بتوانند این بررسی را با اطمینان، دقت بالا و حداقل ناراحتی انجام دهند. برای دریافت نوبت و کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید از طریق دکمه دریافت نوبت اقدام کنید یا با شماره 026334483369 تماس بگیرید.

منابع
my.clevelandclinic
nhs.uk